Cách vật, trí tri, thành ý, chính tâm, tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ

     
khám phá về Tu thân, tề gia, trị quốc, bình trần gian 修身, 齐家, 治国, 平天下 Xiūshēn, qí jiā, zhìguó, píng tiānxià

*

Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ

Hẳn là không ít người trong bọn họ đã từng nghe qua lời nói “Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ” (修身, 齐家, 治国, 平天下 Xiūshēn, qí jiā, zhìguó, píng tiānxià). Đây là một trong câu nói của Khổng Tử vào sách Đại Học (một trong tư cuốn Tứ thư ở Trung Quốc). Vậy thì, mời chúng ta cùng tiếng Trung Ánh Dương đi vào mày mò về lời nói này nhé.

Bạn đang xem: Cách vật, trí tri, thành ý, chính tâm, tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ

“Đại Học” (大学) nguyên là một chương trong Lễ Ký, được thành sách mong trong khoảng thời gian từ thời Chiến Quốc cho thời Tần Hán, được xem như là một một trong những kinh sách đa số của Nho gia. Còn người sáng tác là ai, tự trước đến nay vẫn chưa khẳng định rõ tuy vậy nhiều người tin rằng cuốn sách là do Tăng Tử (học trò của Khổng Tử) ghi chép lại các lời dạy của Khổng Tử

Xuất phân phát của “tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ” là 4 cách trong 8 bước (bát mục) để tiến hành ba cương cứng lĩnh của Nho giáo. Tám cách đó là:

- biện pháp vật: luôn luôn tiếp xúc, nghiên cứu và phân tích kỹ sự vật, vụ việc để nhấn rõ thực chất, đề xuất trái.- Trí tri: luôn luôn ngẫm nghĩ để thấu hiểu điều mình đã nhận thức được.- Thành ý: luôn chân thật, ko dối người và không dối mình.- chính tâm: luôn xem xét , hành động ngay thẳng, bản lĩnh và có tác dụng chủ bản thân mình.- Tu thân: luôn nghiêm tự khắc với bạn dạng thân mình, thay thế những thiếu hụt sót, không thủ cựu để nhấn rõ không đúng sót nhằm hoàn thiện phiên bản thân.- Tề gia: có tác dụng cho gia đình mình giỏi đẹp, tề chỉnh, có nề nếp, gia phong.- Trị quốc: lo toan việc nước, cai trị non sông cho tất cả kỷ cương, phép nước.- Bình thiên hạ: làm cho thiên hạ thái bình, lòng fan quy thuận.

Văn hóa trung hoa cổ đại đến rằng, trước nên “tu thân” thì mới hoàn toàn có thể “tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”. Trong sách “Đại học”, Khổng Tử viết: “Thời cổ đại, phàm rất nhiều thánh nhân muốn phát huy tính thiện của con bạn đến khắp cõi trần (bình thiên hạ), trước đề xuất lãnh đạo xuất sắc nước mình, bang bản thân (trị quốc). ước ao lãnh đạo xuất sắc nước mình, bang mình, trước hết đề xuất chỉnh đốn tốt gia đình, gia tộc bản thân (tề gia). Mong mỏi chỉnh đốn giỏi gia đình, gia tộc mình, trước hết phải khiến cho tâm tư của chính bản thân mình ngay thẳng (chính tâm), đoan chính. 

“Tu thân” mang chữ “Hiếu” làm cho khởi đầu. Vì đạo hiếu nhưng trung thành. Yêu cầu yêu quê hương thì mới yêu Tổ quốc; tận hiếu thì mới tận trung. “Tu thân” là nền tảng cơ bản của “bát mục”, là mục tiêu mà “cách vật, trí tri, thành ý, thiết yếu tâm” yêu cầu đạt đến, có nghĩa là tu dưỡng cá nhân đến chỗ càng ngày hoàn thiện. Chỉ tất cả “tu thân” tốt thì mới nói đến “tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”. 

Con người ta ở đời thường rất dễ bị tình cảm bỏ ra phối, làm sai lầm ý chí, tất cả những cảm xúc thiên vị cá nhân. Vày thế, “tu thân” chính là tự sửa mình, sao để cho lý trí đừng bị lấn át vị tình cảm. Vào cuốn “Đại học” bao gồm viết: “Cố hảo nhi tri kỳ ác, ác nhi tri kỳ mĩ giả, thiên hạ tiên hĩ”, nghĩa là yêu mếm ai mà lại vẫn thấy được địa điểm xấu của người ấy; chán ghét ai nhưng mà vẫn phiêu lưu chỗ giỏi của fan ấy, là điều hiếm có trong thiên hạ. Đây thực thụ là điều ít ai làm được. Đó vừa là phẩm hóa học đạo đức, vừa là tiêu chuẩn để “tu thân” của một người.

Xem thêm: Phần Mềm Tự Tạo Phụ Đề Cho Video Thông Dụng, Dễ Sử Dụng Nhất

“Tề gia” có nghĩa là chỉnh đốn tốt gia đình, gia tộc mình. Gia đình là tế bào của xóm hội, mỗi gia đình đều có vai trò đặc trưng đối với buôn bản hội, cùng với quốc gia. Bởi vì vậy, khi gia đình đã im ổn (tề gia), thì mới có thể “trị quốc, bình thiên hạ”. Trong tiếng Trung, từ bỏ Gia (家) vào “Gia Đình” (家庭), cũng chính là từ Gia (家) vào “Quốc Gia” (国家), từ đó càng tìm ra mối liên kết giữa “tề gia” cùng với “trị quốc” và “bình thiên hạ”.

“Trị quốc, bình thiên hạ” tức là trị nước rồi mới làm cho dân bọn chúng thái bình. Trong việc cách tân một quốc gia, đạo đức cá thể có quan hệ giới tính mật thiết với “trị quốc”. Tín đồ cầm quyền yêu cầu gương mẫu đạo đức. Gồm đạo đức mới thu phục lấy được lòng người, lấy được lòng người rồi mới bao gồm đất đai, tất cả đất đai rồi mới bao gồm của cải, gồm của cải rồi bắt đầu dùng được vào công việc đem lại lợi ích cho dân.

Trong lịch sử đã có nhiều tấm gương về trị quốc: Vua Nghêu, Vua Thuấn cần sử dụng nhân ái để kẻ thống trị thiên hạ, quần chúng. # theo này mà thực hiện nay nhân ái; Vua Kiệt, Vua Trụ dùng đấm đá bạo lực để quản lí lí thiên hạ, dân chúng cũng theo đó mà làm loạn. Cho nên vì thế người quân tử, trước đề nghị yêu mong mình tất cả điều thiện, tiếp đến mới yêu thương cầu người khác; yêu mong mình đừng có tác dụng điều ác, rồi tiếp đến mới cấm chỉ tín đồ khác. Nếu bạn dạng thân mình bít giấu đông đảo hành vi không phù hợp với đạo trung thứ, mà lại giáo dục được người làm theo đạo trung thức, từ trước mang đến nay chưa tồn tại ai làm cho được.

“Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ” thường rất có tính logic. “Tề gia, trị quốc, bình thiên hạ” phần đa phải phụ thuộc vào “tu thân”. Gồm “tu thân” thì mới có thể làm gương được đến gia đình, dạy dỗ bảo bạn trong nhà bắt đầu nghe theo, có nghĩa là “tề gia”. Mái ấm gia đình là solo vị nhỏ mà “tề” được thì mới có thể mong trị được nước, trị được nước với chính sách đạo đức nhân ngãi thì mới làm cho dân bọn chúng được thái bình. Mang lại nên có thể nói, cá thể tu thân, có liên quan tới một gia đình, có liên quan tới một quốc gia, có liên quan tới chủ quyền thế giới.