Chất thép trong bài thơ chiều tối

     
giới thiệu Văn học trung học phổ thông VĂN HỌC thcs Cảm Nhận học sinh Khoá học Sách Văn Chị Hiên thông tin

Ngữ Văn 11 | hóa học thép và hóa học tình trong bài bác thơ "Chiều tối"


Đề bài:

Khi hiểu thơ Bác, Hoàng Trung Thông viết:

“Vần thơ của bác bỏ vần thơ thép

Mà vẫn mênh mông bát ngát tình”.

Bạn đang xem: Chất thép trong bài thơ chiều tối

Hãy có tác dụng sáng tỏ ý kiến trên qua bài thơ “Chiều tối”.

*

Bài làm

Thầm yên sánh bước cùng bạn nơi khu đất khách quê người lúc xế chiều yên bình, nơi nào đó nhẹ vương các dải mây hồng hòa trong cảnh núi non hùng vĩ. Thiên nhiên như một người bạn tâm giao, cứ thế bước vào thơ của fan một biện pháp sâu lắng nhất, lắng đọng nhất dẫu bao gồm trong cảnh “cổ treo gông, chân vướng xiềng”. Cần chăng chính vì như vậy mà Hoàng Trung Thông sẽ thổn thức khi kể về thơ Bác:

“Vần thơ của chưng vần thơ thép

Mà vẫn mênh mông mênh mông tình”

Và mỗi vần thơ vào “Chiều tối” chính là như thế, là việc hòa quyện, quấn quýt thân “thép” với “tình”.

Sinh thời chủ tịch Hồ Chí Minh không hề có ý định thiết kế cho mình một sự nghiệp văn hoa (Ngâm thơ ta vốn ko ham) nhưng Người đã nhận ra rằng văn chương là một trong loại vũ khí nhan sắc bén đầy lợi hại để đấu tranh biện pháp mạng cùng cũng là phương tiện rất kiến hiệu để động viên chiến sĩ, đồng bào: Văn hoá thẩm mỹ và nghệ thuật cũng là 1 trong mặt trận, cả nhà em là chiến sỹ trên chiến trường ấy; Nay làm việc trong thơ nên gồm thép/ công ty thơ cũng phải ghi nhận xung phong. Cũng chính vì vậy, tất cả sáng tác văn học của bác bỏ đều biến một thành phần trong sự nghiệp tranh đấu cho từng quy trình tiến độ cách mạng ở nước ta. Dẫu như thế nhưng bác bỏ vẫn có nặng trung ương hồn nghệ sĩ. Công ty thơ Tố Hữu từng trung ương sự về bác bỏ thế này: “Người yêu thương từng ngọn lúa, mỗi nhành hoa”, yêu thương mọi vẻ đẹp của cuộc sống, rung cảm trước một ngọn gió, làn mây, một cánh chim chiều, trước núi non hùng vĩ, loại sông thơ mộng,..”. Để rồi trên tuyến phố chuyển lao từ bên lao Tĩnh Tây mang đến nhà lao Thiên Bảo vào thời điểm cuối thu năm 1942 tín đồ đã viết “Chiều tối” khắc họa tranh ảnh toàn cảnh chỗ đất khách quê bạn cùng tâm tư của tín đồ con tha hương.

Hoài Thanh - bên phê bình văn học từng khẳng định: “Không đề nghị cứ lên giọng thép, thủ thỉ thép mới là niềm tin thép”. Nói về thép trong thơ Bác tức là khẳng định ý chí, nghị lực và tinh thần sáng sủa của fan tù cộng sản, người đồng chí cách mạng. Trong thơ hiện nay đã có “thép” mà lại “tình” từ bỏ muôn thuở vẫn tiếp tục dạt dào. Ấy là tình cảm giành cho thiên nhiên, nhỏ người, vạn vật.

Trước không còn tôi muốn hiểu rõ cái tình muôn thuở trong thơ Bác. Vào cuốn “Những mẩu truyện về đời hoạt động vui chơi của Hồ chủ tịch”, khi nhắc về hầu như ngày bác bỏ Hồ bị cơ quan ban ngành Tưởng Giới Thạch bắt với giải đi qua gần cha mươi nhà tù, tác giả Trần Dân Tiên viết: “Mỗi buổi sáng, kê gáy đầu, fan ta giải gắng Hồ đi. Mỗi buổi chiều, lúc chim về tổ, bạn ta dừng lại ở một địa phương làm sao đó, giam thế Hồ vào trong xà lim…”. Bài “Chiều tối” chắc hẳn rằng được nảy nở trên con đường lưu đầy khổ sở đó nhưng bắt đầu bài thơ, fan đã tự khắc họa bức tranh vạn vật thiên nhiên rất gợi:

“Quyện điểu quy lâm trung bình túc thụ,

Cô vân mạn mạn độ thiên không”

(Chim mỏi về rừng tìm vùng ngủ,

Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không)

Ở đây không phải chim cất cánh trong trạng thái bình thường mà cất cánh mệt mỏi, cất cánh mải miết đến kịp tới vùng nghỉ ngơi chỗ rừng xanh quen thuộc song đó là một cánh chim gồm đích, đang chuyển dần trường đoản cú trạng thái cất cánh sang làm việc để sẵn sàng cho ngày mới. Lúc nắng mai rót vào trời xanh, cũng là lúc cánh chim ấy liên tục hành trình của mình. Cùng rồi “cánh chim mỏi” ấy mang lại ta tương tác đến cảnh ngộ của Bác trên tuyến đường chuyển lao nặng nề nhọc. Trong bài thơ “Mới đến nhà lao Thiên Bảo”, chưng có viết về hành trình gian lao, nhọc nhằn ấy:

“Nhật hành ngũ thập tam công lí

Thấp tận ý quan liêu phá tận hài”.

(Năm mươi bố dặm một ngày trời

Áo mũ ướt đầm, dép tả tơi.)

ĐỌC THÊMNgữ Văn 11 | Vẻ đẹp cổ xưa và văn minh từ "Tràng giang" (Huy Cận)

Sự đối sánh càng xót xa rộng khi cuối chặng đường cất cánh của cánh chim chiều là tổ ấm – sự ấm áp, bình lặng hiện rõ trong sắc thái ý nghĩa của từ “quy” – “về” giữa dòng thơ, còn cuối chặng đường của người tù là một nhà lao, nơi tiềm ẩn những đọa đày nhức khổ! Qua hình hình ảnh chim mệt nhọc mỏi, người đi còn search thấy sự tương đồng hòa hợp với cảnh ngộ và chổ chính giữa trạng của mình. Cánh chim căng thẳng mệt mỏi mải miết bay về rừng xanh tìm chốn ngủ, người tù cũng stress lê bước trên phố lưu đày, bây giờ không biết đâu là khoảng nghỉ qua đêm. Sự tương đồng ấy dễ tạo nên sự cảm thông thâm thúy giữa bạn và cảnh. Cội nguồn của sự cảm thông đó là tình yêu thương thương rộng lớn của chưng luôn dành riêng cho mọi sự sống chân chủ yếu ở bên trên đời.

Nối dài bức tranh thiên nhiên trên đường chuyển lao, hình hình ảnh “chòm mây lẻ” được điểm nhấn thật xuất xắc trên nền trời mùa thu:

“Cô vân mạn mạn độ thiên không”

(Chòm mây trôi dịu giữa tầng không)

Theo nguyên tác, nhì từ “cô vân” – nghĩa là “chòm mây lẻ loi, cô độc” và “mạn mạn” – nghĩa là “chậm chạp, lững lờ”. Nhưng mà thật đáng tiếc, bản dịch đã đánh mất hai ý nghĩa quan trọng, theo đó, khung cảnh phần nào kém đi cái hiu quạnh vốn có của nó, mà lại có phần nhẹ nhàng, uyển chuyển, thanh thoát hơn, mất đi cái cô đơn, mệt mỏi của tác giả bên trên đường chuyển lao. Câu thơ thứ nhì này gợi cho ta nhớ tới hình ảnh:

“Ngàn năm mây trắng bây giờ vẫn bay”.

Xem thêm: Tải Phần Mềm Mở Khóa Màn Hình, Huong Dan Khoa Man Hinh Full

(Hoàng hạc lâu – Thôi Hiệu)

“Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt”

(Thu điếu – Nguyễn Khuyến)

Thơ ca trung đại thường hướng tới mây của ngàn năm, mây của sự vĩnh hằng tĩnh tại, hoặc như là trong nhị câu thơ của Lí Bạch, cánh chim “bay đi nhanh, vào vô tận”, chòm mây thì “bay đi hết, chảy biến vào hỏng vô”, tất cả đều toát lên vẻ thanh tao, thoát tục: “Cô vân độc khứ nhàn”. Còn trong câu thơ của Hồ Chí Minh, vừa chứa một cái gì đó như phong vị Đường thi, phong vị cổ điển, nhưng mà chòm “mây” tê của thơ Bác lại thật giản dị, ấm nồng tương đối cuộc sống mà vẫn diễn tả sự cô độc, ung dung, chậm trễ của thi nhân. Nhì hình ảnh tương phản ở đầu và cuối câu thơ: “cô vân” – “ thiên không” khiến đám mây nhỏ nhoi, đối chọi độc giữa bầu trời mênh mông, rợn ngợp. Từ láy “mạn mạn” mang đến thấy đám mây bồng bềnh, trôi rất chậm giữa trời thu, từ đó người đọc có thể hình dung ra cả một khoảng trời vào trẻo, mênh mang, tĩnh lặng cũng một chút gió thu nhè nhẹ, hiu hắt, u buồn. Có thể nhận ra đám mây nhỏ bé ấy là sự phản chiếu cảnh ngộ và vai trung phong trạng của người tù đang đơn độc địa điểm đất khách quê người. Nỗi buồn, sự đơn độc của người và cảnh như đã thấm vào nhau vào một sự liên tưởng và hòa hợp kì lạ. Phải có một trung khu hồn ung dung, thư thái thì fan tù mới có thể tạm quên sự âu sầu của thể xác nhằm dõi theo một cánh chim, một chòm mây giữa khung trời lúc hoàng hôn như vậy! Với những thi liệu cổ điển quen thuộc thuộc, với nghệ thuật tả cảnh ngụ tình và bút pháp chấm phá chỉ gợi mà ít tả, bằng nhị nét vẽ đơn sơ, tác giả Hồ Chí Minh đã ghi lấy linh hồn tạo vật, dựng lên cả một không gian mênh mông, im ả, u hoài, một bức tranh chiều muộn thanh bình miền tô cước.

Trong chủ yếu cái “tình” dạt dào mênh mông bác ưu ái dành cho thiên nhiên thì ta vẫn thấy sinh sống đó hóa học “thép” của một người đồng chí cách mạng. Trước mắt Người ko gì khác ngoài một nhà tù đầy muỗi, rệp bẩn thỉu, vậy mà Bác vẫn vượt lên cảnh ngộ bản thân, tinh thần vẫn lạc quan, yêu đời, nhàn tự tại vượt lên trên hoàn cảnh mà rung đụng trước nét đẹp của thiên nhiên tạo vật, như trong bài Ngắm trăng fan đã viết: cảnh quan đêm nay khó khăn hững hờ… “Thép” là ở đó chứ đâu phải “thép” là “lên gân lên cốt”. Trong một bài xích thơ khác, bác viết:

“Trong tù không rượu cũng không hoa,

Cảnh đẹp tối nay khó hững hờ;

Người nhìn trăng soi bên cạnh cửa sổ,

Trăng nhòm khe cửa ngắm đơn vị thơ.”

Bài thơ này hoàn toàn không thấy nhà thơ nói tới nỗi nhức khổ, hồi hộp vì mất tự do, nhưng mà chỉ thấy hình mẫu một thi sĩ hết sức nhạy cảm và sắc sảo trước vẻ đẹp mắt của thiên nhiên.

Bức tranh vạn vật thiên nhiên nhường chỗ mang lại bức tranh đời sống sinh hoạt của con người với niềm yêu đời, yêu người thiết tha:

“Sơn buôn bản thiếu nữ ma bao túc”

(Cô em xóm núi xây ngô tối.)

ĐỌC THÊMNgữ Văn 11 | Nỗi ám hình ảnh thời gian cùng sự xung khắc khoải không gian

Thiếu nữ xóm núi trong câu thơ Hồ Chí Minh được miêu tả ở vị trí trung tâm, cận cảnh của bức tranh chiều tối khu vực núi rừng; vào hoàn cảnh lao động. Bức tranh đời sống của Bác thật gần gũi, ấm áp; ngôn ngữ thơ từ ước lệ tượng trưng sang trọng giản dị, hiện thực, từ viễn cảnh sang trọng cận cảnh. Chân dung bức tranh là hình ảnh cô gái xay ngô. Sự nối tiếp “ma bao túc” – “bao túc ma hoàn” gợi lên những động tác xay ngô liên tục, nhịp tảo đều đều của chiếc cối xay ngô, đó là sự hăng say lao động thật đáng quý. Hình ảnh cô gái xay ngô mặc dù là hình ảnh bé nhỏ giản dị, tuy vậy cô đang hăng say lao động, làm công việc nặng nhọc. Với nét vẽ đậm, khỏe, công ty thơ vẫn đặt con tín đồ vào địa chỉ trung tâm. Tứ thế của cô bé xay ngô hiện hữu lên vẻ trẻ trung, khỏe mạnh và cuộc sống lao cồn càng trở buộc phải đáng quý, xứng đáng trân trọng biết bao! nó sẽ mang lại cho những người tù tương đối ấm của sự việc sống cùng niềm vui và niềm hạnh phúc trước cuộc sống thường ngày bình dị của những con người tuy vất vả mà lại tự do. Phải là một người yêu thương đời, yêu cuộc sống vô cùng, một trọng điểm hồn lạc quan, luôn luôn hướng về sự sống mới có thể ghi lại một hình ảnh tinh tế của cô làng mạc nữ với cuộc sống lao động, sinh hoạt hàng ngày bình dị. Đó cũng là sự đồng cảm của Bác với sự vất vả lao động của những bé người lao động. Người đã thể hiện sự yêu đương cảm, đồng cảm. Đồng thời từ đó, tác giả đã lấy lao động làm niềm vui sướng, hứng khởi. Bác quên đi mệt mỏi và chỉ chú trung tâm vào lao động. Lúc bóng tối của ngày tàn buông xuống nhưng không gian không hề tăm tối, con fan đã kịp thắp lên ngọn lửa, tạo nên ánh sáng, khiến cho hơi ấm để sưởi ấm cho người, cho cảnh đồ vật thiên nhiên. Ánh sáng, tương đối ấm, con tín đồ đã đem về niềm vui bình dị cho người tù khu vực xa xứ. Trong cảnh ngộ gian lao của riêng biệt mình, chưng vẫn tìm thấy niềm vui. Niềm vui ấy xuất phát từ cuộc sống đời thường lao cồn của người dân trung quốc mà người bắt gặp trên đường đưa lao. Chính tình yêu cuộc sống và vạn vật thiên nhiên đã giúp fan quên đi nỗi vất vả, nhọc nhằn nơi mình cùng vơi đi niềm yêu mến nhớ quê hương để cùng share với thú vui nho nhỏ dại đời thường xuyên của người dân lao động, với bếp lửa hồng khu vực xóm núi:

“Bao túc ma hoàn, lô dĩ hồng”

(Xay hết, lò than đã rực hồng.)

Trong cảnh chiều muộn nghỉ ngơi vùng sơn cước những tưởng chỉ có bóng về tối hoàng hôn bao phủ, chỉ có heo hút quạnh hiu, ngờ đâu có ánh sáng ấm áp đã rực lên xua tan giá chỉ lạnh, nhẵn tối. Sự xuất hiện hình hình ảnh người thanh nữ trong quang cảnh lao động, mặt “lò than rực hồng” đã đem đến ánh sáng cùng niềm vui, mang đến sự sống mạnh mẽ và ấm áp. Lúc màn tối buông xuống, cảnh đồ thu dần vào một điểm – là lò than đỏ rực rồi lan hơi ấm theo âm thanh nồng đượm của chữ “hồng”. Ra khỏi văn phong cổ điển, hai câu thơ cuối mang những chất hiện đại, mộc mạc, đời hay và điều này thể biểu hiện rõ ở chữ “bao túc” được mở ra đến nhì lần. Cô bé miệt mài xay ngô nhưng mà không hề để ý đến thời gian. Cứ hết túi ngô này (ma bao túc) rồi lại mang đến túi ngô khác (bao túc ma) để rồi cho đến lúc ngô vừa xay hoàn thành (bao túc ma hoàn) thì trời đang tối, “lò than đang rực hồng” (lô dĩ hồng). Chữ “hồng” ngừng bài thơ thật tự nhiên mà cũng thiệt bất ngờ. Nếu tưởng tượng cả bài xích thơ là 1 trong những bức tranh thì bao gồm cái chấm lửa đỏ mà người nghệ sĩ tài ba chấm lên kia đã mang về thần sắc mang đến toàn cảnh, dường như nó có tác dụng tăng thêm thú vui và mức độ mạnh cho tất cả những người tù vẫn cất cách trên con đường xa thẳm. Còn nhớ Nguyễn Trung Thông từng dìm xét về chữ “hồng” vào thơ Bác như thế này: “Hồ Chí Minh cực kỳ Đường mà lại không Đường một tí nào. Với cùng một chữ “hồng”, chưng đã làm sáng rực lên cục bộ bài thơ, đã làm mất đi đi sự mệt mỏi mỏi, sự uể oải, sự cấp vã, sự nặng nề đã mô tả trong cha câu đầu, đã làm sáng rực lên khuôn mặt của cô ý em sau khi xay ngô tối. Chữ “hồng” trong nghệ thuật thơ Đường người ta call là “con mắt” thơ (thi nhã hoặc nhãn tự), nó bừng sáng lên, nó cân lại duy nhất chữ thôi với nhị bảy chữ không giống dầu nặng mang đến mấy đi chăng nữa. Cùng với chữ “hồng” đó bao gồm ai còn cảm hứng nặng nề, mệt mỏi, nhọc nhằn nữa đâu cơ mà chỉ thấy red color đã nhuốm lên cả láng đêm, cả toàn thân lao động của cô gái đáng yêu kia. Đó là red color của tình yêu Bác”. Thật đúng như nhận xét ấy, vì chưng ta phiêu lưu sự vận động tích cực và lành mạnh trong mạch thơ: trong cảnh chiều muộn ngơi nghỉ vùng sơn cước những tưởng chỉ bao gồm bóng về tối hoàng hôn bao phủ, chỉ tất cả heo hút quạnh quẽ hiu, nào ngờ có ánh sáng ấm áp đã rực lên xua tan giá chỉ lạnh, láng tối. Sự xuất hiện thêm hình ảnh người thiếu nữ trong phong cảnh lao động, mặt lò than rực hồng đã mang lại ánh sáng và niềm vui, đem đến sự sống mạnh mẽ và ấm áp. Sự vận động tích cực trong mạch thơ ấy cũng khá được thể hiện nay trong bài xích “Giải đi sớm”:

“Gà gáy một lần, đêm không tàn,

Chòm sao nâng vầng trăng lên đỉnh núi mùa thu;

Người đi xa đã cất bước trên tuyến đường xa,

Gió thu táp phương diện từng cơn từng cơn giá lẽo.

Phương đông white color chuyển thành hồng,

Bóng tối còn rơi rớt sớm đã mất sạch;

Hơi ấm mênh mông khắp vũ trụ,

Người đi thi hứng chợt thêm nồng”.

Vậy là trọng tâm trạng của phòng thơ được vận chuyển từ buồn đến vui, từ lạnh mát cô solo đến lạnh ấm, từ lụi tàn đến việc sống. Thông qua đó ta thấy được chất “thép” cùng “tình” hòa quyện, quấn quýt. Lòng lạc quan, niềm tin, ý chí thừa lên thực trạng khắc nghiệt hòa với tình yêu đời, yêu bạn vô hạn, bao la của Bác. Vào cảnh ngộ cực khổ của riêng biệt mình, đằng sau sườn lưng là một ngày đi mặt đường vất vả, hay là đi từ siêu sớm 53 cây số một ngày, áo nón dầm mưa rách hết giầy. Trước mắt là những nguy khốn đón chờ, một xó bên tù khác lạnh mát và đầy loài muỗi rệp, cái bụng lại đói meo. Đã cố kỉnh cái buổi tối lại sập xuống nơi núi rừng mà bước chân lưu đày của người nơi khu đất khách tha mùi hương vẫn không được dừng bước. Trong yếu tố hoàn cảnh đó họ vẫn tất cả thể mong chờ ở bác bỏ một sự chạnh nghĩ mang đến mình, một nhoáng thương thân, như một vài bài thơ khác ta thường xuyên gặp. Và nếu tứ thơ có phát triển theo hướng kia thì cũng là bắt buộc lẽ và rất có thể cũng rất thú vị rất lớn. Nhưng mà giữa bao tăm tối xum xê đó: Người luôn luôn hướng về cuộc sống đời thường lạc quan lại với một tứ tưởng phương pháp mạng kiên cường, chắc nịch như thép, không chút nản lòng lòng.

Chất tình nhờ hóa học thép nhưng thêm nồng hậu. Nhờ tinh thần vững vàng bắt buộc trái tim luôn rung cảm sâu sắc với các kiếp người. Chất thép cũng nhờ chất tình mà được nâng lên. Trái tim chan đựng yêu thương với tấm lòng luôn hướng về nhỏ người, cuộc đời đã nuôi dưỡng với củng cố tinh thần cho chưng đương đầu với đa số thử thách và mặt bỉ đứng vững niềm sáng sủa cách mạng.

Bài thơ bốn dòng, nhì mươi bảy chữ vẫn thể hiện ý thức lạc quan, ung dung, từ bỏ tại, bền chí vượt qua mọi hoàn cảnh sống cùng tình yêu bao la Bác ưu ái giành riêng cho vạn vật trên cõi đời. Vì vậy “Chiều tối” đã sống mãi trong khá thở của thời đại, thông qua dòng chảy nghiệt bổ của thời gian.

Để tìm hiểu thêm nhiều bài viết hay, cùng chạy nước rút hiệu quả, hãy đk sở hữu các đầu sách và đăng ký khoá học của HVCH nhé!

Link đặt sách: https://bit.ly/2ZPn5bZ

Link đăng kí khóa KIẾN THỨC NỀN TÁC PHẨM LIVESTREAM:https://bit.ly/khoaKTNtructuyen_HVCH